Bir insan karşılık beklemeden iyilik yapabilir mi?

Çoğumuz bunu iddia ediyoruz. Hatta ailemizden anne babalarımızdan örnek veriyoruz. Karşılıksız sevgiden bahsediyoruz ama nedense sevenin bu ihtiyacını karşıladığımızı atlayabiliyoruz. Karşılıksız sevmeyi faydalı bir şey olarak algılayıp ilişkimizdeki insan bize zarar vermeye devam etse de onunla kalmayı tercih edebiliyoruz. Neden? çünkü karşılıksız seviyoruz(!)

Şimdi size farkında olmadığımız karşılıklardan bahsedeyim. Yolda yürüyorsunuz ve bir ihtiyaçlı(dilenci) gördünüz ona para verir miydiniz? Gerçekten ihtiyacı olduğunu düşünürseniz ihtimal yükseliyor. Belki aranızda bu satırları okurken ‘hayır ben vermem’ diyenlerde var peki neden? Çünkü onlar bile o paranın o insanlara yardım etmeyeceğini düşünüyorlar. Yani dolaylı olarak onların iyiliği için bu paranın yeterli olmadığı, yani dolaylı yoldan yine onların iyiliğini düşünüyorlar. Peki deminki sorumu evet olarak cevapladıysanız yine soruyorum: Kim kime yardım eder? Güçlü olan güçsüz olana değil mi? işte bu yüzden birine yardım ederken bile kendinizi güçlü konuma yerleştirme ihtiyacınız size bu davranışı yaptırıyor olabilir. Bu davranış modeli sizi yardım ettiğiniz kişiden daha üst bir konuma çıkaracaktır. Bizler her davranışımızda ilk olarak kendi ihtiyaçlarımızı karşılarız. En karşılıksız olabilecek sevgi veya iyilikleri düşünün. Bir annenin bile anne gibi hissetme ihtiyacını karşılayan, bakım veren konumunda olmasının sebebi evladıdır yani yine kendi içinde bir karşılığı vardır.


Bu yazıyı okurken hayatınızdaki değerli ilişkilerinize odaklanıp ‘’vay bencil’’ gibi bir tavır takınmanın pek anlamı yok. Birini sevmemiz, onu severken mutlu olmamız demektir. Yani kendinizi mu

tlu edebildiğiniz bir sevgi sizi daha fazla tatmin eder. Eğer hak etmediğini düşündüğünüz birini sevmekten vazgeçemiyorsanız. Kötü haber: Hala hak ettiği bir yanının olduğunu düşünüyor olabilirsiniz veya onu her şeye rağmen sevmek sizi süper kahraman gibi hissettiriyor olabilir. İşte bu yüzden bizler farketmesekte duygu ve davranışlarımızın altında yatan karşılıklar ilişkinin temelini ortaya çıkaracaktır.


Karşılık her zaman maddi değildir ve bunu istemek her zaman ayıp değildir. Kültürel olarak bir şeyi karşılıklı yapmak düşüncesi karşındakinden bencilce istifade etmeye çalıştığını çağrıştırıyor olabilir. Bu yüzden iyi bir zanaatkarın yaptığı işin karşılığını isterken çekinmesine veya d

osdoğru seven birinin partnerinden karşılık beklemeden bunu yapıp hüsrana uğramasına sebep olabilir. Bir restorana gidip yemek yediğinizde hesabı ödemezseniz (arkadaşınızın restoranı değilse) bir sonraki gün aynı yerde yemek yiyemezsiniz. Bunu herkes bilir ama kimse sizi tekrar almadıkları için onları ayıplamaz çünkü bir miktar ücrete verilen karşılık ‘hamburger’ gibi somuttur. Bu yüzden ilişkilerdeki soyut karşılıkları kabul etmek ilişkiyi daha anlamlı kılar ve bir kişiyi diğerinden daha fazla yüceltmez böylece önemli olan denge oluşmuş olur. Karşılıklar dengeli olduğunda sağlıklı ilişki oluşmuş olur. Bu yazının başlığının cevabına gelirsek. Doğal olarak hayır.


Uzman Klinik Psikolog Serdar Vatansever


239 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör