Psikolojik Sorgu Tekniği

Güncelleme tarihi: 31 Eki 2020

En güzel yalan söyleme yolu doğruya en yakın yalanı söyleyerek olur. Gerçeği anlatan insan, hafıza işlevinin bulunduğu beynin sağ tarafını kullanır. Yalan söylediğinde ise düşünme, fikir yürütme ve icat gibi işlevlerin bulunduğu beynin sol tarafına geçiş yapar. İşte bu geçişler esnasında insan istemese de bilinçaltının etkisiyle, irade dışı bir takım sinyaller gönderir.

Yazılı bir anlatımda 2 tip bilgi elde edilebilir.

  1. Bilmemizin önemli olduğuna inandıkları bilgi

  2. Bize söyleyecek kadar önemli buldukları bilgi

2 tip söylemedikleri bilgi vardır:

  1. Bilmemizin önemli olmadığına inandıkları(önemsiz gördükleri)

  2. Bize söylemek istemedikleri (bilinçli olarak anlatmak istemedikleri)

İnsanların yazılı anlatımları sakladıkları bilgiler olduğuna dair ipuçları içerir.İşte bu ipuçlarından bazıları:

  • Zamirlerdeki değişiklik çoğu zaman aldatma olduğu anlamına gelir.Ben –biz geçişleri, eksik kullanılan zamirler. 'Biz' birliktelik vurgusudur, yakınlık olduğunu gösterir, olayın sorumluluğunu kişinin üstünden atmaya çalışmasıdır. Örneğin; Karım ve ben (ilişkide mesafe) – Biz (birliktelik)


  • Yazılı anlatımlar genelde di’li geçmiş zaman kipinde verilir. Bir olayın anlatımında bu kipten saparak şimdiki zaman veya geniş zaman kipine geçiş olursa bu bölümlerde kişilerin yalan söyleme olasılığı çok fazladır.


  • Anlatımda kişi bilgisi dahilinde bir eylemin gerçekleştirildiğini ‘yapıldı’ ‘edildi’ formunda bir anlatım yapıyorsa o eylemlere ve eylemi gerçekleştiren kişilere ilişkin bilgileri saklıyor demektir.


  • Taktik kelimeleri sonra gelen cümlenin gerçekliğini düşürür.Sanırım, galiba, emin değilim, hatırlamıyorum, belki, olabilir gb kelimeler taktik kelimeleridir. Yazılı anlatım analizinde bilinmesi gereken taktik kelimelerinden sonra gelen cümlenin yalan beyan içeriyor olması büyük bir ihtimaldir. Ama, fakat, lakin, ancak, zira yalan belirleyicileridir.Ama, fakat, ancak gb bu kelimeler en önemli yalan belirleyicileridir ve bu kelimelerin kullanımından sonra takip eden cümle kesinlikle yalan beyan içeriyordur.


  • Kişilere hitap şekli aradaki mesafeyi ve o kişiye karşı duyulan duyguları ifade eder. Ad soyad ile anılan kişi arasında bir mesafe olduğu, kişiden adıyla bahsedilirken biranda o herif, adam vb şeyler kullanılması kişiye karşı duyulan kinin nefretin işaretçisidir. Ayrıca hikayede hikayenin sırası değiştiriliyorsa, gerçekler de değiştiriliyor demektir.


  •  Bağlantı cümlelerinin çok fazla kullanılması yalan söyleyen insan davranışıdır. Bağlantı cümleleri yalan söyleme eğiliminde olan şahısların yalanı düşünürken harcayacakları zamanı kazanma taktikleridir.


  • Olayların giriş gelişme sonuç kısımları olayın gerçekliğine dair bilgi verir. Olayın gelişme kısmı kısa tutulmuş giriş veya sonuç kısmı şişirilmiş ise bu yazılı anlatım aldatıcıdır.


  • Fazlaca kullanılan mazeret cümleleri ve gereksiz bilgi şüphe çekicidir. Bir yazılı anlatımda çok fazla mazeret bildiren kelime varsa bu o anlatımda çok fazla yalan beyan var demektir. Yine aynı şekilde anlatımda çok fazla gereksiz bilgi varsa kişi kesinlikle bilgi saklıyor demektir.

'‘Tırnak’ veya (parantez) içerisindeki anlatımların doğruluk oranı %85 tir. SONUÇ; BUNLARA DİKKAT EDİN ! 1. İnsanlar bildikleri her şeyi söylemek isterler. Yalan söylediği yönünde sinyaller aldığınız kişiye hikayeyi tekrar tekrar anlattırın. Her bir tekrarda vicdani motivasyon daha da artacak yalan söylemek daha da güçleşecektir.

2. Hikaye ölü, yazılı anlatım canlıdır. Hikayenin içinde kaybolmayın. Yazılı anlatım bir resim gibi algılanmalı, hikayeye odaklanılmamalıdır.

3. Soru sormaktan çekinmeyin. Yalan söylediğini düşündüğünüz kişiyi bilgi saklanan bölgeye yönlendiren sorular sorun.

4. Kişi cevap verdi mi ? Hiçbir cevap verilmemesi de aslında cevaptır ve sorduğunuz sorunun cevabını sessizlikle almışsınızdır.

5. Herkes kendi yazılı anlatım şeklini geliştirir ve değiştirir. Herkes bir olayı kendi bakış açısından değerlendirir ve anlatımını ona göre yapar. Grup halinde bir yazılı anlatımda herkes birbirinin aynısı açıklamalar yapıyorsa bu daha önceden bu açıklama için anlaşıldığının işaretidir.

6. İlk cümle çoğunlukla çok önemlidir. Ben böyle bir şey yapmadım.(doğru) kesin ve net Benim gibi bir insan böyle bir şey yapamaz (yalan) araya başka bir olgu konulmuş.





92 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör